วันอาทิตย์ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2557

หมากรุกสากล (หมากรุกฝรั่ง) หรือ Chess

หมากรุกสากล (หมากรุกฝรั่ง) หรือ Chess 

วันนี้ไปจัดการแข่งขันหมากรุกมา เลยจะมาอธิบายวิธีการเล่นหมากรุกฝรั่ง แบบสังเขปครับ เผื่อน้อง ๆ ลูก ๆ หลานๆ จะไปลองเล่นกันดูบ้างครับ . . .

อุปกรณ์การเล่น
  • กระดาน : เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาด 8x8 ช่องหรือช่อง 64 ช่อง แบ่งเป็นตาสีขาว 32 ตาและตาสีดำ 32 ตา ส่วนวิธีวางกระดานอย่างถูกต้อง ต้องวางกระดานโดยให้ช่องสีขาวอยู่ฝั่งขวามือแถวล่างสุดของผู้เล่นแต่ละคน

ก่อนเล่นทุกครั้ง ต้องวางกระดานให้ถูกทิศทางเสียก่อน โดยให้ช่องสีขาว อยู่ที่มุมขวาล่างของผู้เล่นก่อนนะครับ ไม่งั้นจะผิดหลักสากล . . .

  • ตัวเดิน : มีหมากฝ่ายละ 16 ตัวแต่ละฝ่ายจะมีตัวเล่นเรียงตามลำดับความสำคัญดังนี้

King (คิง) มีความสำคัญมากที่สุด หากโดนเช็กแล้วหนีไม่ได้ และไม่มีตัวบัง หรือไม่สามารถกินคู่ต่อสู้ได้ ถือว่าเกมจบ (แพ้)



    Queen (ควีน) มีค่าประมาณ 9 แต้ม ถือว่าสำคัญ และเป็นอาวุธที่รุนแรงที่สุด ถ้าโดนกินควีนฟรีนี่ แพ้แน่ ๆ


    Rook (เรือ) มีค่าประมาณ 5 แต้ม


    Bishop (บิชอป) มีค่าประมาณ 3 แต้ม ตามหลักจะมีค่ามากกว่าม้านิด ๆ ถึงแม้จะมีแต้มเท่ากัน แต่บางคนก็เดินม้าเก่งกว่าบิชอป ในกรณีนั้น หลายคนจะชอบม้ามากกว่า


    Knight (ม้า) มีค่าประมาณ 3 แต้ม

    Pawn (เบี้ย) มีค่าตัวละ 1 แต้ม แต่เมื่อเดินไปใกล้ ๆ ช่องสุดท้าย จะน่ากลัวมาก เพราะเมื่อไปถึงสุดแล้วสามารถเปลี่ยนเป็นตัวอะไรก็ได้ (ยกเว้นคิง) ซึ่งส่วนมาก จะเปลี่ยนเป็นตัวที่ดีที่สุดคือ ควีนนั่นเอง

    เมื่อรู้จักตัวเดินครบทุกตัวแล้ว ขั้นต่อไป ก็จะเป็นวิธีการตั้งหมาก โดยมีหลักง่าย ๆ ดังนี้คือ ควีนขาวอยู่ตาขาว ควีนดำอยู่ตาดำ 


    คือควีนและคิงของทั้งสองฝ่าย อยู่ตรงกัน . . . หากเยื้องกันแปลว่าตั้งผิด  ขั้นต่อไปก็หยิบคิงมาวางข้าง ๆ ควร ก็จะเป็นดังแสดงในภาพที่ผมถ่ายมาให้ดู


    แล้วก็เรียงบิชอป ม้า เรือ ดังแสดงในภาพ และวางหมากทั้งซ้ายและขวาให้เหมือนกัน


    ฝ่ายสีดำก็เช่นเดียวกัน


    เมื่อเรียงเสร็จแล้วจะมีลักษณะดังนี้


    ฝ่ายสีขาวเป็นฝ่ายเดินก่อน นี่เป็นกติกาสากลนะครับ ทั่วโลกเหมือนกันหมด และเนื่องจากฝ่ายขาวที่เดินก่อนจะได้เปรียบอยู่นิดหน่อย ดังนั้น ตามกติกา จะให้ฝ่ายสีดำเลือกว่าจะวางนาฬิกาไว้ด้านไหน ซึ่งปกติ ฝ่ายสีดำจะเลือกวางไว้ที่ด้านขวามือของตัวเอง (ซึ่งเป็นด้านที่ถนัด) เพราะตามกติกาสากล ใช้มือข้างไหนเดินหมาก จะต้องใช้มือนั้นกดนาฬิกาเมื่อเดินเสร็จ


    ส่วนใหญ่ รูปแบบการจัดวางจึงออกมาในลักษณะนี้ ขั้นต่อไป เราจะมาดูกันถึงวิธีการเดินหมาก

    วิธีการเดินหมากแต่ละตัว
    • King (คิง) เดินได้ในทุกทิศทางทีละ 1 ช่อง 
    • Queen (ควีน) เดินได้ในทุกทิศทาง กี่ช่องก็ได้ คือไกลแค่ไหนก็ได้
    • Rook (เรือ) เดินได้เหมือนควีน แต่เดินได้ในทิศทางตรงเท่านั้น เรือเดินเหมือนเรือหมากรุกไทยทุกประการ
    • Bishop (บิชอป)  เดินได้เหมือนควีน แต่เดินได้ในทิศทางเฉียงเท่านั้น เดินไกลแค่ไหนก็ได้ 
    • Knight (ม้า) เป็นหมากตัวเดียวที่กระโดดข้ามหัวตัวเล่นตัวอื่นได้ วิธีการเดินเหมือนม้าหมากรุกไทย ก็คือเดินไปข้างหน้า 2 ช่องและเลี้ยวไปทางซ้ายหรือขวาก็ได้อีก 1 ช่อง 
    • Pawn (เบี้ย) เดินไปข้างหน้าทีละ 1 ช่อง แต่ครั้งแรกสุดของเบี้ยแต่ละตัว มีสิทธิ์ที่จะเดิน 2 ช่องได้ (เดิน 1 ช่องก็ได้)
    กฎที่พิเศษของหมากรุกฝรั่งที่ไม่เหมือนหมากรุกไทย

    - การเข้าป้อม ภาษาอังกฤษเรียกว่า Castling (เขียนว่า O-O หรือ O-O-O)

    การเข้าป้อมด้านคิง (O-O)

    การเข้าป้อมด้านควีน (O-O-O)

    การเข้าป้อมด้านคิงอีกแบบ (สมัยผมเรียน เค้าเรียกโพกผ้า 5 5 5)

    การกินผ่าน (En passant) คำว่า "En passant" มาจากภาษาฝรั่งเศส แปลว่า "ขณะผ่าน" การกินผ่าน เป็นกติกาหมากรุกฝรั่ง ซึ่งทำได้เฉพาะในสถานการณ์เดียวเท่านั้น คือเมื่อมีเบี้ยตัวหนึ่งเดินมาถึงแถวที่ห้านับจากฝ่ายตัวเอง และเบี้ยของฝ่ายตรงข้ามที่อยู่ในช่องติดกันพยายามจะเดินขึ้นไป 2 ช่อง เราสามารถที่จะกินเบี้ยของฝ่ายตรงข้ามได้เลย แต่จะต้องกินทันทีหลังจากเบี้ยของฝ่ายตรงข้ามเดินหมากครั้งแรกเท่านั้น (คือถ้าผ่านตานั้นไปแล้ว ก็มากินทีหลังไม่ได้แล้ว ถือว่าสละสิทธิ์การกินผ่านไปแล้ว)

    ในภาพ เบี้ยฝ่ายดำสามารถกินผ่านเบี้ยฝ่ายขาวที่เดิน 2 ช่องขึ้นไปได้

    การเช็ก (Check)

    เมื่อฝ่ายหนึ่งจะกินคิงของอีกฝ่ายหนึ่ง จะต้องร้องคำว่า "เช็ก" ทุกครั้ง (ถ้าเป็นหมากรุกไทย เค้าจะเรียกว่า "รุก")

    การแพ้ชนะ

    เมื่อเช็กอีกฝ่ายหนึ่ง (จะกินคิงฝ่ายตรงข้าม) แล้วคู่ต่อสู้ไม่สามารถหนี ไม่สามารถหาตัวมาปิด หรือไม่สามารถกินตัวที่เรากำลังเช็กได้ เรียกว่า เช็กเมต (Checkmate) คือตายแล้ว . . . ถือว่าฝ่ายที่เช็กเป็นฝ่ายชนะ

    การเสมอ

    หมากรุกฝรั่งจะเสมอก็ต่อเมื่อ
    - ไม่สามารถเดินอะไรได้เลย หรือเดินคิงไปที่ไหนก็โดนกินคิงหมด โดยไม่ถูกเช็กอยู่ สถานการณ์นี้เรียกว่าการอับ
    - อีกฝ่ายหนึ่งไล่ไม่จน ตามตัวเดินที่เหลือ . . . ฝ่ายที่เหลือคิงตัวเดียว จะมีสิทธิ์เริ่มนับ เมื่อนับถึงกำหนดแล้ว หากไล่ไม่จน ถือว่าเสมอ แต่ถ้าอีกฝ่ายหนึ่งเดินเบี้ย ให้เริ่มนับตั้งแต่ 1 ใหม่



    ไม่มีความคิดเห็น:

    แสดงความคิดเห็น